Analiza prawna Zaczynamy od zadania. Nie musisz jeszcze znać układu całego egzaminu ani wielu definicji. Przeczytaj krótki opis i wykonaj dokładnie to, o co prosi polecenie.
Źródło:
Maja pomagała podczas szkolnego kiermaszu. Zauważyła, że przy jednym stoisku tworzy się długa kolejka. Zaproponowała osobne miejsce do płatności, przygotowała proste oznaczenia i poprosiła dwie osoby o pomoc w obsłudze. Dzięki temu kolejka zaczęła przesuwać się szybciej.
Polecenie:
Na podstawie opisu podaj jedną cechę osoby przedsiębiorczej widoczną w działaniu Mai. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do konkretnego działania przedstawionego w źródle.
Punktacja w tym zadaniu autorskim: 0-1 pkt.
Sprawdź przykładową odpowiedź i omówienie
Cecha: inicjatywność.
Uzasadnienie: Maja sama zaproponowała i wdrożyła sposób usprawnienia obsługi stoiska, zamiast tylko czekać, aż ktoś inny rozwiąże problem.
Odpowiedź zdobywa punkt, ponieważ zawiera dwa wymagane elementy:
- nazwę cechy osoby przedsiębiorczej,
- odwołanie do konkretnego działania Mai opisanego w źródle.
Możliwa byłaby także inna trafna cecha, jeżeli zostałaby logicznie powiązana z konkretnym działaniem przedstawionym w opisie.
O co chodzi w tym zadaniu?
Nie chodzi o napisanie wszystkiego, co wiesz o przedsiębiorczości. Twoim zadaniem jest rozpoznanie jednej cechy i pokazanie, po czym można ją zauważyć.
Cecha osoby przedsiębiorczej to właściwość widoczna w sposobie myślenia lub działania, na przykład inicjatywność, odpowiedzialność, samodzielność, pomysłowość albo wytrwałość.
Polecenie jest instrukcją odpowiedzi
W poleceniu znajdują się trzy ważne wskazówki:
- „podaj jedną cechę” - musisz nazwać konkretną cechę,
- „uzasadnij” - samo podanie nazwy nie wystarczy,
- „odwołaj się do konkretnego działania” - argument musi pochodzić z opisu.
Zauważ, że polecenie nie wymaga długiej wypowiedzi. Wymaga natomiast dwóch precyzyjnych elementów.
Mechanizm krok po kroku
- Znajdź słowa kluczowe w poleceniu. Tutaj są to „podaj” i „uzasadnij”.
- Ustal liczbę elementów. Trzeba podać jedną cechę i jeden argument z opisu.
- Wróć do źródła. Poszukaj działania, które pokazuje konkretną cechę.
- Zapisz odpowiedź. Najpierw nazwij cechę, a potem połącz ją z działaniem bohaterki.
- Sprawdź kompletność. Upewnij się, że nie pominąłeś uzasadnienia.
Gdy podczas pracy zespołowej widzisz problem i proponujesz sposób jego rozwiązania, pokazujesz inicjatywność. Sama obecność w zespole nie wystarcza. Cecha staje się widoczna dopiero w konkretnym działaniu.
Prosty schemat wizualny: polecenie prowadzi do dwóch elementów odpowiedzi - nazwy cechy oraz argumentu wynikającego ze źródła.
Typowa błędna odpowiedź
„Maja była przedsiębiorcza, ponieważ dobrze zorganizowała kiermasz”.
Ta odpowiedź jest zbyt ogólna. Nie podaje konkretnej cechy, a określenie „dobrze zorganizowała” nie wskazuje dokładnie działania opisanego w źródle.
Lepsza wersja brzmi: „Maja wykazała się inicjatywnością, ponieważ sama zaproponowała i wdrożyła sposób skrócenia kolejki”.
Dlaczego krótka odpowiedź może być dobra?
Długość odpowiedzi nie jest celem samym w sobie. Krótka odpowiedź może być kompletna, jeżeli zawiera wszystkie elementy wymagane w poleceniu. Długa wypowiedź może natomiast nie zdobyć punktu, jeśli omija sedno pytania.
Nazwij pojęcie i pokaż dowód ze źródła. Nie przepisuj całego opisu i nie zastępuj konkretnej cechy ogólnym słowem „przedsiębiorczość”.
Sprawdź się jeszcze raz
Olek zauważył, że nowi członkowie szkolnego koła długo szukają potrzebnych plików. Utworzył wspólny folder, uporządkował dokumenty według tematów i pokazał pozostałym osobom, jak z niego korzystać.
Podaj jedną cechę osoby przedsiębiorczej widoczną w działaniu Olka. Uzasadnij odpowiedź, odwołując się do opisu.
Zobacz przykładową odpowiedź
Cecha: inicjatywność.
Uzasadnienie: Olek sam zauważył problem i przygotował wspólny, uporządkowany folder ułatwiający pracę całej grupie.
Można również wskazać dobrą organizację pracy, jeżeli odpowiedź zostanie poprawnie połączona z uporządkowaniem dokumentów.
Podsumowanie
- Polecenie pokazuje, jakie elementy muszą znaleźć się w odpowiedzi.
- Źródło dostarcza argumentu, którego należy użyć.
- W tym typie zadania potrzebujesz nazwy cechy i uzasadnienia.
- Odpowiedź nie musi być długa, ale musi być konkretna i kompletna.
Wiesz już, jak odczytać proste polecenie i połączyć pojęcie z argumentem ze źródła. W następnej lekcji zobaczysz, dlaczego przedsiębiorczość nie oznacza wyłącznie prowadzenia firmy i jak rozpoznawać ją w zwykłych działaniach.
Dla rodzica 
Dla ucznia 
Matura 
Równania 
Zadania 
PDF 
Algebra 
Egzamin ósmoklasisty 
Funkcje 
Geometria 
Matematyka 
Do druku 
Karty pracy